Uitgeest maakt zich hard voor behoud lokale landijsbaan

In het dorpje aan de boorden van het Uitgeestermeer en Alkmaardermeer zetelt één van de oudste ijsclubs van Nederland. IJsclub Uitgeest werd opgericht in 1854 en is dus op weg naar een verbluffend 175-jarig bestaan. Daarmee is het de oudste club van Noord-Holland en de op vier na oudste van het land. Maar ook hier biedt een hoge leeftijd geen garantie voor een onbekommerd bestaan.

Want in de voorbije maanden meldde de gemeente Uitgeest zich bij het bestuur met het voornemen het zo’n negenduizend vierkante meter grote terrein anders in te richten. ,,Het is de bedoeling dat er een sporthal komt, waarbij er voor de ijsclub nog een baantje van tweehonderd meter zou overblijven. Dat is natuurlijk wel heel weinig’’, vertelt voorzitter Herman van Sambeek.

Met de huidige baan van 333 meter kan IJsclub Uitgeest nog wedstrijden organiseren die voldoen aan de maatstaven van de schaatsbond KNSB. Daarnaast is er nog ruimte voor een traject voor kortebaanwedstrijden, dat een lengte moet hebben van 160 meter. ,,Dat zijn dingen die in het plan van de gemeente niet meer mogelijk zijn’’, aldus Van Sambeek. ,,De schaatsliefhebbers in het dorp worden daarmee tekortgedaan.’’ En dat er nogal wat liefhebbers zijn in Uitgeest bleek afgelopen winter wel. De ijsbaan was uiteraard open en werd veelvuldig gebruikt. Van Sambeek: ,,Ondanks de beperkingen vanwege corona hebben we toch elke dag zo’n duizend schaatsers op de baan ontvangen. Dat waren er zelfs tienduizend in totaal.’’

Petitie
De afgelopen weken troffen de inwoners van Uitgeest daarom de leden van de ijsclub op diverse plekken in het dorp aan. Zelfs bij de entree van de lokale supermarkt werd mensen gevraagd de petitie te tekenen om de ijsbaan voor het dorp te behouden. Voor wie dat allemaal miste, staat er nog eens levensgroot bord bij de ijsbaan, die gesitueerd is aan een grote doorgaande weg. Niet te missen dus. De boodschap is duidelijk: de ijsclub legt zich niet zonder slag of stoot neer bij de gemeentelijke plannen.

Over de voornemens van de gemeente is nog heel veel onduidelijk, stelt Van Sambeek. Ja, er moet een sporthal komen. ,,Maar hoe groot die moet worden, waar die precies komt te staan, daarop hebben we nog steeds geen concrete antwoorden. Als ze dat aangeven, willen wij constructief meedenken om tot een oplossing te komen. Dat hebben we ook steeds gezegd: kom met concrete plannen, en dan gaan we samen tekeningen maken. Nu staat die sporthal bijvoorbeeld nog steeds ingetekend in het midden van het terrein. Ja, dan blijft er weinig ruimte over.’’

Het baantje van tweehonderd meter zoals dat in de huidige plannen van de gemeente Uitgeest voorkomt, is voor de ijsclub in ieder geval niet acceptabel. Dat maakt Van Sambeek wel duidelijk. ,,Daar kunnen wij echt niets mee beginnen. Het is niet eens mogelijk op een verantwoorde manier kleine kinderen van betere schaatsers te scheiden, of een krabbelbaantje voor de jeugd te maken. Voor ons is het van eminent belang dat bij vorst iedereen, goed of slecht, bij ons kan schaatsen. De ijsbaan voorziet zondermeer in een behoefte. Een grote behoefte zelfs.’’

Vriezen
De club zet daarom in op een baan van 333 meter. Dat zou dan een skeelerbaan moeten worden. Van Sambeek: ,,Die kun je met nevel onder water zetten en dan kunnen we al schaatsen.’’ Dat levert een heel andere situatie op dan de huidige. ,,Nu zetten we het terrein begin december onder water voor een periode van drie maanden en moeten we maar hopen dat het gaat vriezen. De natuur laat zich immers niet sturen en je kunt niet op een kalendertje prikken wanneer de vorst invalt. Met zo’n skeelerbaan kun je wachten met dat water tot het daadwerkelijk gaat vriezen. Betekent ook dat het terrein gebruikt kan blijven worden voor andere doelen.’’

Het lijkt op de strijd van David tegen Goliath, iets wat zonder twijfel veel ijsclubs bekend zal voorkomen. IJsclub Uitgeest heeft bovendien het nadeel dat de grond wordt gehuurd van de gemeente. ,,We zitten al zeker veertig jaar op deze locatie’’, verklaart Van Sambeek. ,,We huren het terrein voor drie maanden per jaar, de rest van de tijd is het vrij te betreden en te gebruiken voor iedereen.’’ Dat gebeurt veelvuldig, vervolgt hij. ,,In de zomer zijn er veel activiteiten, en in de coronamaanden zagen we ook veel verenigingen die het terrein gebruikten voor buitensport.’’

De strijd van IJsclub Uitgeest kan ook heel goed de strijd worden van andere ijsclubs, of is dat misschien al. Het belang van grond lijkt leidend te worden boven het belang van recreatiemogelijkheden, boven tradities en sfeer. De lokale ijsbaantjes zijn bovendien het fundament onder de schaatssport in Nederland. Uitgeest heeft nog geen Patrick Roest voortgebracht, of Esmee Visser. Maar zonder representatieve baan lijkt die kans helemaal verkeken.