Verlangen naar de bel; Peter Nauta streed met gezin voor ernstig ziek zoontje

Als marathonschaatser was Peter Nauta gewend aan uitdagingen. De stoere Fries ging nergens voor aan de kant, hield van de ontberingen, van het afzien. Maar negen jaar na zijn laatste wedstrijd stond Nauta voor de grootste uitdaging van zijn leven, samen met zijn vrouw Aukje Antsje. En nee, dat ging niet om ijs of om sport, maar om het gewone leven. Een ernstige ziekte van hun zoontje Hendrik wierp een schaduw over hun gezinnetje. Meer dan ooit verlangde Peter Nauta naar de verlossende bel.

Op het boerderijtje van Peter Nauta en Aukje Antsje net even buiten Makkum is het weer business as usual. Schapen, geitjes, kippen en zelfs een paar pauwen zorgen voor gezellig leven in de brouwerij. De kleine mannetjes Hendrik (4) en Ties (2) ravotten samen op het erf. Niets wijst meer op de ellende die zich bijna een jaar lang achter de voordeur afspeelde. Maar als Peter zijn verhaal doet, weet je al snel beter. De oud-marathonschaatser, die zes jaar lang op het hoogste niveau reed, neemt ons mee terug naar het einde van 2023. Een jaar dat leek te worden afgesloten als alle andere: met gezelligheid, vuurwerk en gelukwensen. Maar over dat geluk hing meteen al een grauwsluier.

De kleine Hendrik, dan drie jaar jong, is al een paar weken niet lekker. Hij heeft buikpijn, en heeft moeite met zijn ontlasting. ,,Hij was al bekend met obstipatieklachten. Daar kregen we ook poeders voor om de ontlasting een beetje dun te houden. Dan was er minder kans op een verstopping’’, vertelt Peter. ,,Maar hij bleef last houden. Dan toch maar naar de huisarts, die adviseerde wat meer poeders te gebruiken en goed te drinken. We bleven doormodderen, gingen nog eens naar de huisarts, en nog maar eens. Met steeds hetzelfde advies. Maar Hendriks had pijn en de ontlasting kwam steeds moeilijker.’’

Buikpijn

Oudejaarsavond had veel gezelligheid moeten brengen met tal van vrienden bij Peter en Aukje Antsje in huis. Maar Hendrik was beroerd, had buikpijn en kon niet naar het toilet. Op Nieuwjaarsdag het volgende bezoek aan de dokter, en wéér weggestuurd. Tot het een dag later helemaal fout ging. ,,Ik had gewerkt, mijn ouders hadden opgepast. Hendrik had de hele dag niet gegeten of gedronken, vertelden ze. Ik nam hem op de arm mee naar de keuken, want een ijsje wilde hij wel, zei hij. Maar eenmaal daar begon hij over te geven, en dat was allemaal ontlasting. Dat kwam er aan de bovenkant uit. Dan sta je heel raar te kijken. Ik heb meteen de huisarts gebeld en we konden met spoed komen.’’

Ze werden gelijk doorgestuurd naar Sneek, waar ook Aukje Antsje uit haar werk meteen naartoe kwam. Er werd een klysma geprobeerd, maar dat werkte niet. ,,Op foto’s en een echo was ook niks te zien. We moesten blijven voor een MRI-scan de volgende dag. Daar zagen ze het. In de lymfeklier bij zijn darm zat een tumor van meer dan vijf centimeter. Die zorgde ervoor dat de darm in elkaar schoof, waardoor er niets meer doorheen kwam.’’

Hij zwijgt even, slikt. ,,Dan krijg je het nieuws dat je jongen een tumor heeft. Man, ik króóp over de grond. Was nergens. De grond zakt werkelijk onder je voeten vandaan. Vreselijk, wat is dát erg. Je denkt dat je hem kwijtraakt, dat is het eerste wat door je heen gaat. Je denkt meteen het ergst, dat is verschrikkelijk naar.’’ Aukje Antsje bleef er rustiger onder. ,,Zij had al eens gezegd dat het ons alleen maar voor de wind ging. Een gelukkig huwelijk, ons boerderijtje, twee gezonde ’jonkjes’. Die had al het gevoel dat er een keer tegenslag moest komen. En dit was het dan. Natuurlijk waren we allebei verslagen, maar waar zij rust bewaarde, stortte ik helemaal in.’’

Niet wachten

Er werd meteen actie ondernomen. Al snel was er een ambulance die ze naar Utrecht bracht, naar het Prinses Máxima Centrum. ,,Daar wilden ze eerst kijken waar het precies zat en hoe groot het was. Het eerst plan was vervolgens medicijnen te gebruiken tot de tumor kleiner was en dán opereren. Maar een kwartiertje later waren alle artsen weer terug en de vrouwelijke chirurg gaf aan dat ze niet langer wilde wachten. Ze was bang dat de darm ging knappen. Als dat gebeurt, is het meteen kritiek. Ze zijn twee uur met hem bezig geweest, hebben alles verwijderd wat nodig was. Dat was goed gelukt. Daarna bleken er uitzaaiingen te zijn in andere lymfeklieren, maar niet in het hersenvocht of beenmerg. Dat konden ze met een kuur goed bestrijden.’’

De artsen vertelden Peter en Aukje Antsje dat er negentig procent kans was op genezing. Peter kon zijn geluk niet op. ,,Ik ben altijd positief ingesteld. Als ik negentig procent hoor, is dat bij mij honderd procent.’’ Zijn vrouw stond er anders in. ,,Die is dan wat zwaarder op de hand, was alleen maar bang dat Hendrik bij die tien procent zou zitten. Zij heeft echt wel een zware tijd gehad. We hebben geprobeerd elkaar er doorheen te helpen. Zij liet mij wat meer met beide benen op de grond staan, ik probeerde haar wat positiever te laten denken.’’

Een voorbode van wat hun huwelijk stond te wachten. ,,Zoiets is meteen ook een enorme relatietest’’, verzucht Peter. ,,Je verwerkt het allebei op je eigen manier, maar je moet het uiteindelijk wel sámen doen. We zijn in dit jaar ook echt nog verder naar elkaar toegegroeid.’’

Zware tijd

Met het stellen van de diagnose begon het lange traject van werken naar herstel. In het geval van Hendrik betekende dat vijf chemokuren. ,,Een kuur duurde een week, daarna moest hij thuis drie weken herstellen, en dan kwam de volgende.’’ Een zware tijd, daar is hij duidelijk in. Zeker voor Hendrik, maar voor hen allemaal. ,,Door die chemo’s werd zijn weerstand afgebroken en was hij heel vatbaar voor alles. We waren daarom heel voorzichtig met bezoeken, maar kwamen zelf ook nergens. We wilden niet dat hij iets opliep. Daarnaast moesten we onmiddellijk naar het ziekenhuis als Hendrik koorts kreeg. Dat is een paar keer gebeurd en zeker de eerste keer waren we best in paniek. Meteen een tas pakken, Ties meteen aankleden want die moest naar opa en oma, en dan naar Leeuwarden waar direct een infuus werd aangelegd.’’

Peter Nauta met Hendrik. ,,Als je hoort dat het goed, dan ben je zó blij. Daar kan geen geluksmoment in de wereld tegenop.’’ (Foto Neeke Smit)

Peter en Aukje Antsje merkten hoe de zware chemo’s zijn tol eiste van hun kleine mannetje. ,,Ik heb er wel vaak aan gedacht dat straks die kanker weg zou zijn en hij dan ergens anders aan kwam te overlijden’’, verzucht Peter. ,,Zijn hele lijfje werd aangetast door de bijwerkingen, ging gewoon kapot. Zijn slokdarm, darmpjes, slijmvliezen; alles ging stuk. Van mond tot kont, noemden ze dat al. Hij kon ook vijf maanden niet eten, heeft al die tijd sondevoeding gehad. Het was vooral slechts na de tweede en de derde kuur. Dat waren de zwaarste.’’

Impact

Ze zagen ook de invloed die alles had op hun jongste. Ties snapte er met zijn twee jaar natuurlijk weinig van, maar de impact was groot. ,,Op een gegeven moment wilde ik gewoon met hem naar buiten en zouden we zijn jas aan doen. Hij riep meteen ‘jas aan, jas aan, jas aan’, omdat hij gewoon dacht dat het weer snel, snel, snel moest. Op dat moment hebben we gezegd dat het anders moest. Er ging eentje van ons mee met Hendrik, de ander bleef bij Ties. Halverwege de week wisselden we dan. Zo gaf dat hem meer rust. Weet je, alles draait in die tijd om Hendrik. Een gezinsleven heb je niet meer. Dan ben je weleens geneigd je andere kind wat minder aandacht te geven. Dat zijn we op een gegeven moment heel bewust van geworden, toen Ties eigenlijk ook niet meer alleen wilde gaan slapen. Want ja, dat ventje kan er natuurlijk ook niks aan doen. Je wilt hem ook de aandacht en liefde geven die hij verdient. Dat was in die hele tijd ook best moeilijk hoor.’’

Maar uiteindelijk doen de chemo’s wel wat ze moeten doen. Na de vierde kuur gaat Hendrik opnieuw door de scan en het resultaat is hoopgevend. ,,Er zat niets meer’’, zegt Peter. ,,Voor de zekerheid doen ze dan nog wel altijd de volgende kuur, want soms is het nog zo klein dat ze het niet kunnen zien. Maar ook na die vijfde was het resultaat van de scan goed. Toen konden ze hem schoon verklaren.’’

Emoties

Hij weet nog goed welke emoties hem overvielen bij het slechte nieuws op die derde januari. Maar hij weet óók nog heel goed welke onvoorstelbare vreugde hem overmande bij het goede nieuws na die laatste scan. ,,Als je dan hoort dat het goed, dan ben je zó blij. Daar kan geen geluksmoment in de wereld tegenop. In vijf maanden tijd ben je echt door álle emoties gegaan met elkaar. Dat gevoel bij het slechte nieuws, dat heb je nooit ervaren. Maar het gevoel als het goed is, dat grijpt je ook. Dat blijft ook. Natuurlijk blijft Hendrik wel onder controle, want je houdt altijd de kans dat het terugkomt. Maar hoe langer het wegblijft, hoe kleiner die kans. En we hopen natuurlijk dat het nooit weer terugkomt.’’

Als schaatser keek Peter Nauta regelmatig reikhalzend uit naar de bel, zeker in die loodzware koersen op natuurijs. Maar nooit in zijn leven verlangde hij meer naar de bel dan nu, naar het symbolisch luiden van die bel in het Prinses Máxima Centrum als tegen dat je kindje genezen is. ,,Dat is echt een heel bijzonder moment. De opa’s en oma’s waren mee die dag, want ook zij hebben een verschrikkelijke tijd gehad. Heel de familie om ons heen. Het is ongelooflijk hoeveel mensen dan voor je klaarstaan. Familie, maar ook vrienden. We hebben op een gegeven moment een appgroep aangemaakt, waarin vrienden aanboden elke dag warm eten bij ons te brengen. Aanvankelijk twijfelden we, maar we hebben het toch gedaan. Het is ongelooflijk hoeveel rust dát gaf. Een fantastisch gebaar.’’ Lachend: ,,Ik heb weleens gevraagd of we dat niet konden doorzetten.’’ Hij is even stil. ,,Weet je, het is mooi dat we er nu zo over kunnen praten.’’

Kansen

Want vanzelfsprekend is dat uiteraard niet, al zijn de kansen van kinderen de laatste jaren flink gestegen. ,,Van de kinderen met leukemie geneest inmiddels 95 procent. Van de agressieve vorm die Hendrik had, herstelt negentig procent. In totaal geneest nu 81 procent van de kinderen’’, weet Peter. ,,Dat zijn al indrukwekkende cijfers, maar ze willen met de genezing natuurlijk naar de honderd procent. Daarvoor is het onderzoek ook zo ongelooflijk belangrijk. Had Hendrik dit vijftien jaar geleden gekregen, dan had het allemaal heel anders kunnen aflopen. In ieder geval was zijn kans dan een stuk minder geweest dan die negentig procent.’’

Hij heeft ook de keerzijde van de medaille gezien, de andere afloop. ,,Al die ouders hebben een ander verhaal, want elk geval is anders. Maar er zijn ook mensen die wel hun kindje hebben verloren. Dat is zó moeilijk. Heel dubbel. Dan heb je zelfs de neiging je schuldig te voelen dat het bij ons wél goed is afgelopen. We kregen naderhand ook een korte vakantie aangeboden, met kaartjes met VIP-behandeling voor Ouwehands Dierenpark. Waren we met twee gezinnen, maar dat andere gezin had zes weken daarvoor te horen gekregen dat hun zoon van een jaar of twaalf, dertien een hersentumor had en niet meer beter werd. Jeetje, dan sta je wel weer even met beide benen op de grond.’’

Weissensee

Peter Nauta zet zich inmiddels ook in voor KiKa. Daarvoor keert hij straks in januari terug naar de Weissensee, waar hij zes jaar geleden als ploegleider voor het laatst was. Eerder zette hij zich al in met zijn collega’s van CRV door de KiKa Run in Almere te lopen en met de cast van musical De Tocht, waar hij heel lang meedraaide als figurant. Die laatste groep gaat naar de Weissensee. ,,We zijn in totaal met dertig figuranten en hopen samen vijftigduizend euro bij elkaar te brengen voor onderzoek.’’

Ze rijden daar de Alternatieve, 200 kilometer. Voor Peter nog wel een dingetje. Lachend: ,,Ik was niet fantastisch op natuurijs, heb als wedstrijdrijder nooit de 200 uitgereden. Mij schoven ze meestal in het begin vooruit en dat waren de groepen die nooit de winnaar bij zich hadden.’’ Nu is hij vastbesloten wél het einde te halen. ,,Het gaat nu om een veel belangrijker doel. En als ik straks een keer kapot zit, dan denk je ’Wat kapot? Die jongen, die heeft wat meegemaakt. Wat nou pijn?’ En dan gaat dat me er doorheen helpen.’’

SPONSOR PETER

Peter Nauta schaatst straks in januari op de Weissensee de Alternatieve Elfstedentocht om geld op te halen voor KiKa, dat onderzoek naar kanker bij kinderen steunt. Een beetje steun kan Peter ook wel gebruiken bij zijn wens zoveel mogelijk geld bijeen te schaatsen. Wil je Peter Nauta en het onderzoek naar kinderkanker steunen? Scan dan de QR-code en sponsor Peter.